Tinh dầu Gỗ Thông Trắng 🌲 – Hương thơm thư giãn, thanh lọc không gian, mang lại cảm giác bình yên giữa rừng sâu ✨

1 - VĂN MINH TIẾN BỘ (文明進步)

Dòng chữ trong tranh: "Văn minh tiến bộ - Toa, tăng xương" (文明進步 - 坐增昌)

Giải nghĩa từng phần:

1. 文明進步 (Văn minh tiến bộ): Nghĩa gốc là "Sự văn minh và tiến bộ" – một khái niệm mà chính quyền thuộc địa Pháp quảng bá mạnh mẽ ở Việt Nam.

2. 坐增昌 (Toa, tăng xương):

• 增昌 (Tăng xương) nếu hiểu theo nghĩa Hán là "thêm sáng sủa, hưng thịnh".

• Nhưng đây thực chất là cách ký âm chữ Nôm cho câu "Toi, attention!" trong tiếng Pháp bồi, nghĩa là "Mày coi chừng!" hoặc "Mày liệu hồn!".

• Như vậy, câu "Văn minh tiến bộ - Toa, tăng xương" có thể hiểu là một lời chế giễu chua cay, ám chỉ rằng thời cuộc thay đổi thì mọi người nên cẩn thận!

2 - PHONG TỤC CẢI LƯƠNG (風俗改良)

Dòng chữ trong tranh: "Phong tục cải lương - Moa, tặng phú" (風俗改良 - 摸贈富)

Giải nghĩa từng phần:

1. 風俗改良 (Phong tục cải lương): Nghĩa gốc là "Cải thiện phong tục, sửa đổi cho tốt hơn". Cụm từ này từng được sử dụng để chỉ những cải cách văn hóa theo mô hình phương Tây.

2. 摸贈富 (Moa, tặng phú):

• 贈富 (Tặng phú) nếu hiểu theo nghĩa Hán là "ban tặng sự giàu có".

• Nhưng thực chất, đây là ký âm chữ Nôm cho câu "Moi, t'en fous!" trong tiếng Pháp bồi, nghĩa là "Tao mặc kệ!" hoặc "Tao không quan tâm!".

• Như vậy, câu "Phong tục cải lương - Moa, tặng phú" có thể hiểu là một lời phản đối mỉa mai, ngụ ý rằng có thay đổi thế nào thì "Tao cũng chẳng thèm để ý!".

Ý NGHĨA CHÂM BIẾM CỦA TRANH

Bộ tranh này phản ánh tâm lý chống đối sự du nhập văn hóa phương Tây của một bộ phận người Việt vào thời Pháp thuộc. Hai thái độ trái ngược được khắc họa rõ ràng:

• Một bên thì hùng hổ cảnh báo (Toa tăng xương! Mày coi chừng!).

• Một bên thì cười khẩy, mặc kệ (Moa tặng phú! Tao đếch quan tâm!).

Sự kết hợp giữa Hán - Nôm và tiếng Pháp bồi trong tranh không chỉ là một trò chơi chữ tinh tế mà còn là một cách phản ứng đầy hóm hỉnh của người dân trước thời cuộc. Nó cho thấy sự lưỡng lự, hoang mang của xã hội Việt Nam khi bị đặt giữa hai luồng văn hóa: giữ gìn truyền thống hay chạy theo văn minh ngoại nhập?

Dòng thời gian vẫn trôi, văn minh phương Tây dần len lỏi vào đời sống, và phong tục Việt Nam cũng dần thay đổi. Nhưng đâu đó, giữa dòng chảy ấy, vẫn có những con người như người phu xe, như cô gái gánh hàng rong, như ông đồ già, vẫn giữ lấy chút gì của ngày xưa, dù chỉ là trong những câu chữ châm biếm in trên tranh.